فصل دوم :

امروزه برای نمایش نوع عنصرها و تعداد اتم های سازنده تركیب شیمیایی از كنار هم قرار دادن نماد شیمیایی آن عنصرها استفاده می شود. با این كار عبارتی بدست می آید كه فرمول شیمیایی نامیده اند.
برای نمونه اكسیژن و نیتروژن را به ترتیب با فرمول های شیمیایی O2 ، N2 و نیز كربن دی اكسید آب را به ترتیب با فرمول های شیمیایی H2O, CO2 نشان می دهند.


همانگونه كه مشاهده می كنید فرمول شیمیایی آب H2O است. در این فرمول H نماد شیمیایی هیدروژن و o نماد اكسیژن است. در ضمن عدد 2 پیوند كووالانسی نوعی نیروی جاذبه بسیار قوی است كه اتم ها را در یك مولكول محكم كنار هم نگه می دارد.
هرمولكول ذره ی سازنده ی ماده ای است كه به آن تركیب مولكولی گفته می شود. آب یك تركیب مولكولی است. یك قطره آب از تجمع میلیاردها مولكولی آب تشكیل شده است.




  یون ها، ذره هایی با بارالكتریكی:

اتم به رغم داشتن الكترون و پروتون، ذره ای خنثی است. زیرا تعداد الكترون ها و تعداد پروتون ها در هر اتم با یكدیگر برابر است.
مواد بسیاری وجود دارد كه یون ها ذره های سازنده آن هستند. به این مواد تركیب های یونی می گویند. همانطور كه در قطب هم نام دو آهن ربا، یكدیگر را دفع و دو قطب ناهم نام آن ها، یكدیگر را جذب می كنند. بارهای الكتریكی نیز چنین رفتاری دارند. دو بار الكتریكی هم نام یكدیگر را میرانند و دو بار الكتریكی ناهم نام یكدیگر را می ربایند.  



  رانش یا دافعه ی دو بار هم نام ربایش یا جاذبه ی دو بار هم نام

این جاذبه در میان یون های با بار نام هم نام نوعی پیوند شیمیایی ایجاد می كند كه پیوند یونی معروف است. در تركیب های یونی یون ها توسط پیوندهای یونی كنار هم قرار گرفته اند. سدیم و كلر با هم واكنش می دهند و در یك واكنش بسیار گرماده یك تركیب یونی به نام سدیم، كلرید ایجاد می كنند، سدیم كلرید همان نمك خوراكی است.

دانشمندان سدیم كلرید را به صورت Nacl نشان می دهند. Nacl فرمول شیمیایی نمك خوراكی است. در این فرمول شیمیایی Na نماد شیمیایی سدیم و Cl نماد شیمیایی كلر است.
در تركیب های یونی مولكول های جدا از هم دیده نمی شود بلكه میلیاردها یون مثبت و منفی بصورت نشان داده شده در شكل صفحه قبل كنار هم قرار گرفته اند.  



  یك ویژگی مهم تركیب های یونی :

هنگامی كه یك تركیب یونی در آب حل می شود پیوندهایی كه یون ها را در این نوع تركیب ها كنار هم نگه می دارند به آسانی شكسته می شوند. در واقع مولكول های آب سبب می شوند كه این یون ها از یكدیگر جدا و در محلول پراكنده می شوند، پراكنده شدن این ذره ها در آب رسانایی الكتریكی محلول حاصل را بصورت چشمگیری تغییر می دهد.  



  اسیدها و بازها، نمونه دیگری از تركیب های شیمیایی:

اسیدها و بازها دسته مهمی از تركیب های شیمیایی هستند . سركه، آب لیمو، جوهر نمك، آسپرین و حتی ویتامین ث از جمله اسیدها هستند. گرد باز كننده لوله های فاضلاب ، مایع سفید كننده، جوش شیرین و مایعی كه بر اثر فشار از پوست پرتغال بیرون می آید از جمله بازهایی هستند كه روزانه با آنها سر و كار دارید.
اسیدها دسته ای از مواد با خواص مشابه اند. همه ی اسیدها مزه ترش دارند و با فلزها و بازها واكنش می دهند. در حالی كه بازها همه تلخ مزه اند و آغشته شدن پوست دست به آن ها حالتی صابون مانند بوجود می آورد. محلول بازها و اسیدها در آب جریان برق را از خود عبور می دهد و به این علت، اسیدها و بازها را می توان جزو الكترولیت ها بشمار آورد.
اسیدها و بازها را می توان به كمك آزمون های شیمیایی شناسایی كرد. رنگ های خوراكی بسیاری یافت می شود كه در اسیدها یك رنگ و در بازها رنگ دیگری دارند. به این مواد رنگی شناساگر می گویند.